Ga naar hoofdinhoud

Kaviaar van veevoederfabrikant Joosen-Luyckx📹

Kaviaar van diervoederfabrikant Joosen-Luyckx

Veevoederfabrikant Joosen-Luyckx uit Turnhout diversifieerde enkele decennia geleden op kleine schaal naar de kweek van steur, waarvan de eitjes als exclusieve delicatesse verkocht worden. De voorbije jaren groeide Royal Belgian Caviar uit tot één van de belangrijkste omzetkanalen van het bedrijf.

Met een speciaal mes snijdt een medewerker de buik van een 25 kilo wegende steur open, waarna een collega de zwarte eitjes uit de vis haalt. Vervolgens mengt hij de eitjes met zout en vult hij het product af in potjes van verschillende afmetingen. Een ander personeelslid weegt de vacuüm afgesloten potjes. Binnen tien maanden wordt de exclusieve lekkernij ergens ter wereld geserveerd in een gastronomisch restaurant.
Er bestaan veel misverstanden over kaviaar. Een daarvan is dat kaviaar wordt gewonnen uit steuren die in het wild leven. “Dat is zelfs verboden omdat de vis overal een beschermde status heeft”, vertelt Cédric Paquet, commercieel manager van Royal Belgian Caviar. “De productie vindt louter plaats in aquacultuur.”

Voormalige kippenstal

In een voormalige kippenstal aan de veevoederfabriek van Joosen-Luyckx in Turnhout bevinden zich diverse bassins waarin diverse soorten slachtrijpe steuren zwemmen. De herkomst van deze vissen is een nabijgelegen vijver. Daaruit selecteert men de vissen waarvan uit de vrouwelijke exemplaren de eitjes worden geoogst. De eitjes worden manueel bevrucht met het hom van de mannelijke exemplaren. “Nadat de eitjes larven zijn geworden, veranderen ze in kleine visjes. Na een opkweek van vier tot zes maanden gaan de jonge visjes naar ons aquacultuurcentrum in Moeskroen, waar ze volgroeien. Als de steuren geslachtsrijp zijn en eitjes hebben aangemaakt, worden ze weer naar hier gehaald om te worden geslacht. Enkel onbevruchte eitjes zijn geschikt voor de productie van kwaliteitsvolle kaviaar. Bevruchte eitjes, waarvan sprake is als de steur kuit heeft geschoten, zijn alleen bruikbaar voor de voortplanting maar niet voor de productie van kaviaar.”

Een kweekbassin voor steur bij Joosen-Luyckx.

Terwijl de eitjes als kaviaar de hele wereld rondvliegen, wordt de vis zelf voornamelijk in gerookte vorm in België verkocht. Royal Belgian Caviar levert aan de groothandel en detailzaken maar heeft ook een webwinkel waar consumenten terecht kunnen.

Lange adem

De productie van kaviaar is een zaak van lange adem. Afhankelijk van de steursoort duurt het vijf tot achttien jaar voordat een exemplaar geslachtsrijp is en dus eitjes aanmaakt. De vijf steuren die tijdens ons bezoek aan een vleeshaak hangen, zijn minstens acht tot tien jaar oud. Uit hun buik wordt zo’n vijf kilo kuit gehaald, dat vervolgens tegen consumentenprijzen van ongeveer 2.000 euro per kilo verkocht wordt. De eitjes van de Beluga steur, die bij de slacht 180 kilo weegt, gaan zelfs voor bijna 5.000 euro per kilogram de deur uit. Van deze meest exclusieve steursoort slacht Royal Belgian Caviar er vijf tot twintig op jaarbasis. Alle vissen worden gevoerd met korrels van Joosen-Luyckx.

Diversificatie

Joosen-Luyckx is vermoedelijk het enige bedrijf ter wereld dat zowel veevoeder als kaviaar produceert. De combinatie gaat terug tot de jaren tachtig toen Flor Joosen, die tot op heden nog steeds directeur-eigenaar is, bij wijze van diversificatie startte met de productie van visvoer. “Het was in de tijd dat de aquacultuur van steur opkwam in Europa, vooral in Duitsland en Frankrijk. In het begin liep de kweek van steur moeizaam, vooral omdat de larven weinig levensvatbaar bleken. Toen kwekers het vermoeden kregen dat dit aan het voer zou kunnen liggen, zijn wij benaderd om de nutritionele waarden ervan te onderzoeken”, verhaalt Cédric Paquet.

Steurlarvenvoer

Om het onderzoek kracht bij te zetten, ging de veevoerfabrikant een aantal steurlarven zelf opkweken. “Zo konden we een voer ontwikkelen dat aansloeg. Daarop werd besloten om de activiteiten verder te verbreden en te beginnen met de professionele kweek van steur. De wilde kweekvissen zijn destijds overgekomen uit de regio van de Kaspische Zee, waar ze het meest voorkomen maar wel te boek staan als bedreigde vissoort.”

Kwekerij

Na de opstart van de kwekerij in 1990 duurde het tot 2002 voordat de eerste eieren geoogst werden. In het eerste oogstjaar werd 150 kilo kaviaar geteld. Vervolgens duurde het nog tot 2018 voordat het bedrijf break-even draaide. Sindsdien zit de rentabiliteit in een stijgende lijn. De aquacultuurtak, met een omzet van ongeveer zeven miljoen euro in 2022, maakt een steeds belangrijker deel uit van het bedrijfsresultaat van Joosen-Luyckx. In totaal werken er nu 25 mensen voor het bedrijf.

Lange ROI

Het kapitaalsintensieve karakter van de kweek en productie van kaviaar maakt het niet aannemelijk dat op korte termijn in België een concurrent opstaat. Ondanks het feit dat de interesse in kaviaar toeneemt en de groeiende productie van Royal Belgian Caviar de vraag niet kan bijbenen. Vorig jaar werd 10 ton kaviaar geproduceerd. “Daarmee behoren we nog steeds tot de kleinere kwekerijen. In Italië zit een kwekerij met 30 ton, terwijl de grootste kwekers in de wereld in China zitten. Rusland en Iran, waaraan de kaviaarproductie traditioneel is gelinkt, spelen op de internationale markt nauwelijks nog een rol.”

Kip en bloem

Vier generaties geleden bracht het bedrijf bloem op de markt, wat het trouwens nog steeds doet voor bakkerijen. Maar bloem is al lang niet meer de grootste inkomstenbron van het familiebedrijf. De belangrijkste activiteit van Joosen-Luyckx is momenteel de pluimveeslachterij Belki in Aalst. De kippen worden aangeleverd door boeren die op contractbasis voor het bedrijf kweken en kippenvoer afnemen.

Risicospreiding

Gelet op de stikstofcrisis en de druk op veehouderij is het mogelijk dat de veevoeder- en kippenproductie op termijn onder druk komen te staan. Het lijkt dan ook aannemelijk dat het belang van de kaviaarproductie in het bedrijf alleen nog maar zal toenemen. Cédric Paquet: “Je weet maar nooit waar diversificatie toe leidt. Feit is dat je op deze manier zeker aan risicospreiding doet.”

De fabriek van Joosen-Luyckx in Turnhout (België).

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.