De kans is groot dat je er inmiddels al genoeg over hebt gehoord, maar helaas, stikstof en PFAS blijven voorlopig nog wel even aan de orde. Zeker als je iets doet met grondverzet, bouw of landbouw dan heb je er waarschijnlijk al vaker je hoofd over gebroken. Wat speelt er nou precies en wat is er tot nu toe gedaan om dit soepeler te laten lopen? Stikstof en PFAS zijn allebei op hun eigen manier flink lastig. Ze zorgen ervoor dat bouw- en grondprojecten vertragen of zelfs helemaal stil komen te liggen. Als de bouw stilstaat, dan raakt dat natuurlijk ook andere sectoren zoals transport en industrie. En eerlijk, dat kan uiteindelijk iedereen raken, van kleine ondernemers tot grote spelers.
Waarom die stikstof nou zo’n ding is
Stikstof is op zich niks nieuws, maar teveel ervan is wel een probleem. Vooral als het zich ophoopt in de bodem. Dat zorgt namelijk voor verzuring en meststoffen in de natuur, en daar kunnen planten in kwetsbare gebieden zoals heide of duinen slecht tegen. Als planten verdwijnen, volgen insecten en daarna weer de vogels. Zo gaat het hele ecosysteem eraan. Er zijn 166 natuurgebieden in Nederland waar het echt mis kan gaan, dus het is logisch dat daar wat aan gedaan moet worden.
Wat is er mis met PFAS?
PFAS zijn chemische stoffen die ooit zijn bedacht omdat ze handig zijn. Ze zitten in van alles, van regenjassen tot pizzadozen. Alleen, die stoffen verdwijnen niet zomaar. Ze blijven in het milieu hangen en kunnen schadelijk zijn voor je gezondheid. Sinds 2019 mag er daarom maar een heel klein beetje PFAS in de grond zitten voordat je die grond mag verplaatsen. Helaas is de grens zo streng dat bijna nergens in Nederland de grond nog ‘veilig’ genoemd kan worden.
Hoe zijn we in deze puinhoop beland
Rond 2015 werd het Programma Aanpak Stikstof bedacht. Dat maakte het mogelijk om alsnog te bouwen, zolang de schade aan de natuur maar later gecompenseerd werd. Dat leek een slimme oplossing, tot in 2019 de Raad van State ingreep en het plan ongeldig verklaarde. De reden, er stond niet duidelijk in dat de natuur er ook echt beter van zou worden. Gevolg, chaos in de bouw- en landbouwsector. Alsof dat nog niet genoeg was, kwam er in de zomer van 2019 ook nog een strenge PFAS regel bij. De norm werd zo laag gelegd dat je nauwelijks nog een schep grond kon verplaatsen zonder in de problemen te komen. Bedrijven die nog een beetje konden doorwerken, moesten vaak extra maatregelen treffen zoals een aanvullende bouwverzekering afsluiten om onverwachte risico’s af te dekken. Dat brengt natuurlijk ook weer extra kosten met zich mee.
Waarom gingen boeren en bouwers massaal de straat op
Boeren voelden zich in de hoek gedrukt doordat hun vergunningen werden gekoppeld aan het aantal dieren dat ze hadden. Maar vaak hebben ze juist vergunningen met een beetje ruimte, voor het geval ze later willen uitbreiden. Die ruimte dreigden ze kwijt te raken. Ook bouwers waren er klaar mee. Door de nieuwe regels stonden meer dan 18.000 projecten stil. Ze eisten simpelweg dat de regels werkbaar zouden worden. Geen onhaalbare eisen, maar realistische normen die passen bij hoe de Nederlandse grond nou eenmaal is.
Welke oplossingen liggen er inmiddels op tafel
Eerlijk is eerlijk, het is nog lang niet klaar, maar er is wel wat in beweging gezet. Voor stikstof trekt de overheid 5 miljard euro uit, verdeeld over natuurherstel en het verminderen van de uitstoot. Boeren mogen hun ‘stikstofruimte’ gaan verhuren aan bouwprojecten en er is een nieuwe rekentool ontwikkeld om makkelijker kleine bouwprojecten goed te keuren. Ook het veevoer wordt aangepakt, door minder eiwit te gebruiken moet er minder ammoniak vrijkomen. Als extra maatregel is de maximumsnelheid op de snelweg overdag naar 100 kilometer per uur gegaan. Voor PFAS kwam er eind 2019 een tijdelijk soepeler kader, zodat er in ieder geval weer wat beweging in de zaak kwam. Een definitieve regeling werd toen later dat jaar verwacht.
Wat betekent dit allemaal voor jouw werk
Als je actief bent in de bouw, landbouw, transport of iets met grond doet, dan is het slim om goed op de hoogte te blijven van deze ontwikkelingen. Niet alleen omdat het direct invloed heeft op jouw werk, maar ook omdat steeds meer opdrachtgevers extra zekerheden vragen. Een partij zoals jw verzekeringen kan dan helpen met verzekeringsoplossingen die aansluiten op de risico’s van jouw branche. Misschien is het handig om eens te kijken of jouw machines nog passen bij de regels van de toekomst. Soms kan het verstandig zijn om te denken aan duurzamer materieel of leaseopties, zodat je makkelijker kunt inspelen op wat er allemaal verandert.
