Vier jaar geleden plaatste coöperatie AgruniekRijnvallei haar eerste MonoRoll-pers in de fabriek in het Gelderse Lienden bij Rhenen. Met die pers deed de voerfabrikant zulke goede ervaringen op – een fors lager energieverbruik en een betere kwaliteit pellets – dat bij de uitbreiding van de perscapaciteit de keuze opnieuw viel op de MonoRoll.
Hoewel de mengvoederfabriek van AgruniekRijnvallei (afgekort AR) in Lienden een kwart eeuw geleden werd gebouwd, oogt de fabriek nog opvallend eigentijds. Vooral ook omdat de afgelopen decennia veel werd geïnvesteerd in de maal-, meng- en perslijnen. Die investeringen waren ook noodzakelijk aangezien de moderne veehouderij veel meer soorten voeders vraagt en hogere kwaliteitseisen stelt vergeleken met vroeger.
Twee perslijnen
In Lienden worden in een tweeploegendienst in ongeveer gelijke hoeveelheden rundvee- en paardenvoeders geproduceerd. Daarnaast rollen geitenvoeders uit de fabriek. Het persen van de voeders gebeurt op twee perslijnen. Bedrijfsleider Chris van Leusden vertelt dat de eerste lijn is uitgerust met een BOA met daaronder parallel twee geplaatste persen: “een traditioneel uitgevoerde pers met twee rollen (voor pellets van 3 en 10 mm) en een MonoRoll (voor 5 mm pellets). De MonoRoll werd vier jaar geleden aangeschaft. Beide persen worden gevoed door een schroef met twee draairichtingen. Zo kan er zonder tijdsverlies worden geschakeld tussen beide persen. Elke perslijn heeft daarom ook een eigen koeler.”
De tweede perslijn is ook uitgevoerd met een BOA, met daaronder de nieuwe MonoRoll (5 mm pellets) en eveneens een eigen koeler. De koelers zijn qua afmetingen afgestemd op de beschikbare ruimte in deze fabriek, dubbeldeks en geleverd door Alers.
Opnieuw een MonoRoll
Dat AgruniekRijnvallei voor haar tweede perslijn ook voor een MonoRoll van PTN koos was een logische stap. Chris van Leusden: “We hebben in de eerste perslijn veel ervaring opgedaan met de MonoRoll en ook daarvoor al in de proeffase. Daarbij hebben we de MonoRoll-pers één-op-één kunnen vergelijken met de DuoRoll met meerdere rollen die we hiervoor in de tweede perslijn hadden staan. Voor ons zijn de voordelen van de éénrols pers duidelijk: een significant lager energiegebruik en een veel lager gruispercentage dan bij de persen met twee of drie rollen. De gruisreductie is 0,6 procent, 25 procent minder dan gebruikelijk bij andere persen.” Persen met een laag gruispercentage is voor AgruniekRijnvallei essentieel, omdat in de fabriek in Lienden ook geitenvoeders worden geproduceerd. “Verder kunnen wij met dit type pers in de lijn moeiteloos tot acht procent melasse toevoegen. Daarbij wordt de melasse in de melassemixer in de maal-menglijn en daarnaast vooral in de BOA gedoseerd.”
De MonoRoll ontleedt
De MonoRoll is een pers die – zoals de naam al doet vermoeden – slechts één rol kent. Kenmerkend is verder dat de diameter van die rol twee keer zo groot is als die van de rol bij een tweerollen-pers. Dat maakt dat de persweg de helft is vergeleken met die bij een tweerollen-pers. De rol is uitgevoerd met een verwisselbare buitenring. Deze kan wanneer versleten door middel van een klemconstructie worden vervangen door een nieuwe ring. Door deze als ‘dimpelrol’ uit te voeren in plaats van als ‘riffelrol’, wordt het persmeel over de gehele breedte van de matrijs goed verdeeld. De nieuwe MonoRoll van AgruniekRijnvallei is uitgevoerd met twee motoren van elk 90 kW. De eerste MonoRoll van het bedrijf beschikt nog over twee motoren van elk 110 kW.
Kinderziektes opgelost
De MonoRoll-persen bij AgruniekRijnvallei draaien naar volle tevredenheid. Die tevredenheid was er aanvankelijk echter niet bij producent PTN. “Jaren geleden hadden we de nodige aanloopproblemen”, vertelt Ronald ten Cate, salesmanager bij PTN. “De keuze van de lagering in het persframe was toen wel een uitdaging.” Door het ontbreken van symmetrie (vanwege de enkele rol) treden er in de pers andere krachten op dan bij persen met meerdere rollen. “Tegen deze krachten moeten de hoofdas en het frame bestand zijn. We hebben daarom uiteindelijk gekozen voor een nieuw ontwerp qua behuizing en lagering. Nu komen wij en onze klanten die problemen niet meer tegen.”
Waar PTN zich bij de introductie ook op moest focussen was de lagertemperatuur. Die liep in bepaalde gevallen te hoog op. Die kinderziekte werd ondervangen door de MonoRoll-persen standaard met een koeling te leveren. Daarmee wordt de temperatuur constant op 50 graden Celsius gehouden.
A = MonoRoll HE-pers (4,4 m/s), B = tweerollenpers (5,5 m/s), C = drierollenpers (5,5 m/s) en D = drierollenpers (7,0 m/s)
Energiebesparing
Ronald ten Cate van PTN vertelt dat door zowel PTN als gebruikers en verschillende bureaus onderzoek is gedaan naar het energieverbruik van de MonoRoll-pers. “Dit verbruik is een belangrijk aandachtspunt, omdat de perserij in de fabriek zo’n 65 procent van het totale energieverbruik voor rekening neemt.” Uit de onderzoeken blijkt dat de MonoRoll flink zuinig met energie omspringt. Die energiewinst komt doordat het verdichtingsproces in de pers met één rol geleidelijker gaat dan met twee rollen en doordat de rol groter is en een langere contacttijd heeft met het geconditioneerde persmeel. Ten Cate: “Daarbij heeft de lucht in het meel beter de kans om te ontsnappen, omdat het langzamer wordt verdicht. Die lucht moet er uiteindelijk wel uit en dat kost energie. Ook treedt er hierdoor geen rolslip op. Tenslotte verbruikt de pers minder energie omdat er in één matrijsomwenteling veel meer voer in één keer door de matrijs wordt gedrukt, dus minder ‘stop en go’.”
Persen en conditioneren
In Lienden zijn de MonoRoll-persen onder de BOA’s geplaatst, omdat die in de fabriek al waren voorzien. Met recent opgedane ervaring rijst de vraag of hiervoor in de plaats de persen ook met conditioners kunnen worden uitgevoerd. “Dat zou de energiebesparing nog verder vergroten”, aldus Ronald ten Cate van PTN. Door de bank genomen bedraagt de energiebesparing in de fabrieken tot tientallen procenten voor BOA en MonoRoll-pers samen. Voor rundvee kan men rekenen op drie kWh/ton en voor paardenvoeders vier 4 kWh/ton.
Enthousiasme
Operationeel directeur Mark Ipema van AgruniekRijnvallei en zijn collega’s zijn enthousiast over de MonoRoll-pers. “De nieuwe pers zorgt voor betere structuurwaardes van het voer, oftewel een kwaliteitsverbetering die uiteindelijk zorgt voor betere prestaties in de stal.” Enthousiasme over de pers is er ook bij PTN. De machinebouwer ziet groeiende verkoopcijfers en steeds meer vertrouwen en daarmee mogelijkheden in de diervoedermarkt. Naast Nederland wordt de MonoRoll ook verkocht in Duitsland en België en binnenkort ook in de Verenigde Staten. Naast de traditionele 850 MonoRoll, bestaat er ook een ombouwvariant voor de bestaande 850- en 900-persen van PTN en er is inmiddels ook een MonoRoll 1000 beschikbaar.
Over AgruniekRijnvallei en PTN
Coöperatie AgruniekRijnvallei (AR) in Wageningen produceert en levert voerproducten en heeft adviesdiensten voor zowel de veehouderij als de plantaardige sector. Daarnaast exploiteert AR negen Welkoopwinkels en heeft ze op- en overslagbedrijven in Doetinchem, Wageningen en Lienden. AR telt circa 1.700 actieve leden. De jaarafzet aan veevoeders bedroeg in 2023 ruim 718.000 ton. De geldomzet was 400 miljoen euro.
Pelleting Technology Netherlands (PTN) is gespecialiseerd in de ontwikkeling, productie en service van korrelpersen en gerelateerde machines voor de productie van diervoeders. PTN octrooieerde in de afgelopen jaren onder meer de MonoRoll, de automatische rolverstelling, de BOA compactor en het hygiëniseerconcept (TCS-RTB). Sinds 1 januari 2013 maakt het bedrijf onderdeel uit van de Triott Group waar onder andere ook Ottevanger, TSC en Inteqnion onder vallen.
Meer over Pelleting Technology Netherlands (PTN)
