Slijtage is zelden de reden dat een zeef stukgaat en herbespanning nodig is. “In praktijk zien we bij fijn zeefgaas vooral schades binnenkomen door fouten bij het verwisselen van een zeef of het schoonmaken ervan”, vertelt Johan Verbeken van zeefgaasspecialist Omnimesh. Ondanks de duizenden tonnen product die zo’n zeef passeren is de winst in levensduur dus juist te behalen in oplettendheid wanneer de zeef niet draait.
Lees ook deze artikelen
We vallen meteen in de praktijk bij het bezoek aan de zeefspecialist in het Belgische Lokeren. In plaats van rechtsaf richting het kantoor, komt Verbeken met gestrekte stap en uitgestoken hand naar buiten en gaan we direct linksaf door de openstaande roldeur de productiehal in. “De koerier is net aangekomen, hij komt juist een herbespannen zeef ophalen voor een spoedlevering aan een klant vlakbij Nijmegen. Ik wil het u graag even tonen”, steekt Verbeken direct enthousiast van wal. Hij vertelt in sneltreinvaart over de wereld van draad en gaas, danwel gevlochten, geweven of puntgelast. Ogenschijnlijk eenvoudige rollen gladdraad in verschillende diktes verlaten het pand uiteindelijk als op wens gemaakte zeven, zeefdekken of roosters. Om die draad tot zeefdek te maken staat er een arsenaal aan machines. Van zware vooroorlogse Zwitserse weefgetouwen tot een moderne puntlasrobot en alles daartussen.
Van gaasweverij naar zeefgaasspecialist
Omnimesh bestaat al bijna 150 jaar en ontwikkelde zich de laatste decennia van gaasweverij tot zeefgaasspecialist. Niet uit weelde, wél om bestand te zijn tegen nieuwe opkomende producenten uit bijvoorbeeld China. Die kunnen goedkoop gaas produceren, maar niet binnen 24 uur een zeef herbespannen. Het is echter niet alleen handel en bespanning, Omnimesh heeft ook nog steeds eigen productie van gevlochten en geweven zeefgaas en gelaste roosterdekken. Onder het geluid van een stampend weefgetouw dat gekante draad omzet in gevlochten zeefdekken behoeft dat geen verdere uitleg. “Dit is een grote order voor een Belgische fabrikant van maaidorsers”, legt Verbeken uit, terwijl een medewerker de op maat gemaakte roosters op een pallet stapelt.
Productie naar de achtergrond
Vanuit de achtergrond van productie is er duidelijk veel praktijkkennis in huis; over de keuze voor materialen, draaddiktes, weefopeningen en productiemethoden. “Iedere weverij heeft zijn eigen specialismen in draaddiktes. Bepaalde soorten laten we daarom door derden produceren, vaak voor specifieke klanten, en daar houden we zelf voorraad van. Bij het standaard gelaste en geweven gaas is de prijsconcurrentie uit Azië enorm. Daarom zijn wij als bedrijf van puur productie vroeger, ons nu steeds meer gaan richten op het produceren van zeefoplossingen.” Wat volgt is een verhaal over klanten, zeven, gaassoorten en bespanningen. Problemen én oplossingen. Verbeken vertelt enthousiast en onafgebroken. Ook techneut Wim Planckaert vult aan. Binnen het bedrijf is hij al meer dan tien jaar het vaste aanspreekpunt voor alles rondom zeven, filters en herbespanningen.
FDA Compliant is nieuwe uitdaging
Het vinden van de juiste lijmen om de zeefgaas te verlijmen op een frame is een uitdaging. Voor de verschillende materialen, diameters en krachten. Dat is altijd al zo geweest en vooral door zelf proeven te doen is voor een zevenbouwer betrekkelijk eenvoudig vast te stellen of een lijm, in de regel tweecomponentenlijm, geschikt is. Met de steeds meer toenemende wereldhandel willen producenten hun producten liefst wereldwijd kunnen afzetten. Daarmee stijgt de vraagt naar zeefbespanningen die ook FDA Compliant zijn. Dus voldoen aan de regelgeving en richtlijnen van de Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA). Het aantal lijmen dat hiervoor een certificering rond heeft is nog zeer beperkt en de prijzen liggen significant hoger, terwijl bedrijven als Omnimesh opnieuw moeten testen welke lijmen überhaupt geschikt zijn voor de toepassing in een zeef.
Altijd maatwerk
Intussen kijken de mannen nog even of de koerier de geladen zeef wel goed in z’n bus heeft vastgezet. In het bedrijf dat een tiental medewerkers heeft, zijn de lijnen kort en weten de mannen bij praktisch iedere zeef wel iets te vertellen over de klant, de toepassing of de bijzonderheid. Zo ook bij die voor de Nederlandse klant. “Vanwege de spoed hebben we hier gekozen voor een tweecomponentenlijn die héél snel uithardt. Toen de zeef hier kwam was hij voorzien van een iets fijnere maas, wij hebben hem op klantwens voorzien van een iets grovere bespanning om meer tonnen product per uur te kunnen zeven in de recycling van kunstgras”, vertelt Planckaert. Het bedrijf beschikt over spansystemen om een zeer strakke zeefbespanning te bereiken. Indien gewenst fabriceert men ook het frame in eigen huis, naast andere metaalbewerking zoals het produceren van complete filterelementen uit staal, aluminium of rvs in diverse legeringen.
Herbespannen
In de hal staat een diversiteit aan zeven die binnen zijn ter reparatie. Bij de meeste is direct te zien dat ze beschadigd zijn geraakt, bij anderen moeten de mannen met de loep aan de slag om de staat te inspecteren. Insteek van het bedrijf is om frames te hergebruiken voor herbespanning, deze kunnen tientallen keren mee. Niet altijd is herbespannen nodig. Dan volstaat afhankelijk van de toepassing het opnieuw verlijmen of repareren. “Soms is een zeef versleten. Maar in veruit de meeste gevallen raakt een zeef beschadigd door verkeerde manipulatie, tenminste als het gaat om fijn zeefgaas met maasopeningen onder circa 200 µm.” Johan Verbeken doelt op fouten bij het inbouwen of verwisselen van de zeef: lompigheid bij het schoonmaken of ongelukkigheid bij het wegzetten van de zeef. Hoofdoorzaak zit ‘m er vooral in wanneer de vaste productieploeg er even niet is en minder ervaren medewerkers een zeef gaan vervangen of schoonmaken. Eén keer een schroevendraaier laten vallen of een verkeerde beweging met een plamuurmes kan direct tot grote schade leiden. Het zijn dan ook gereedschappen die Verbeken op de zwarte lijst heeft staan. “Gebruik liever een kwastje of een kunststof spatel met afgeronde hoeken.”
Oeps, verkeerd gemonteerd
Een open deur wellicht, maar het aantal gescheurde zeefdekken dat de mannen binnenkrijgen bewijst dat hier écht winst zit. Ze krijgen de meeste uiteenlopende praktijkproblemen binnen waarvan een wezenlijk deel te herleiden is tot het verkeerd monteren van de zeef. Ook de spanning van zeefdekken luistert nauw en vereist ervaring. Is er herhaaldelijk iets met een zeef loos, dan weten klanten vaak de universele bedrijven te vinden die losse zeven leveren, zoals Omnimesh. De oplossingen komen altijd voort uit vragen van klanten. “Kijk, als een zeef twee jaar meegaat in een volcontinu proces dan kun je tevreden zijn. Prijs u gelukkig en ga niets veranderen, dat is ons eerlijke verhaal”, vertelt Johan Verbeken. “We gaan dan de originele zeef exact namaken. Maar is het echt veel korter dan is er al snel verbetering mogelijk. We krijgen klanten die een zeef maandelijks moeten vervangen. In zulke uitzonderlijk gevallen zijn besparingen van tienduizenden euro’s per jaar écht mogelijk. Zulke bedrijven zijn dan vaak klant voor het leven.” Bij grotere of structurele problemen met een zeefinstallatie springen de mannen het liefst direct in de auto om ter plekke te gaan kijken. “Dat kan natuurlijk niet altijd uit. Maar als het nodig is doen we dat. Het begint altijd bij de klant.”
Keuze-uitdagingen
De toepassingen van de zeefdekken zijn extreem breed. Van ultrakritische processen in de voedingsmiddelen of chemie, tot aan het zeven van enorme tonnages zand en grind. Afhankelijk van de toepassing kunnen er specifieke uitdagingen zijn. Mooi voorbeeld is een andere gescheurde zeef waar de mannen op wijzen. Planckaert: “Deze zeef draait in zeer abrasieve koolstofverbindingen die bij vocht direct vastkleven.” Vanwege de extreme slijtagegevoeligheid pionierde de fabrikant met een andere materiaalkeuze. “Het sterkste materiaal is verenstaal. De standtijd is dan langer, maar dit staal is ook iets minder glad dan roestvaststaaldraad. Het risico op aankoeken is dan ook iets groter. Het is een kwestie van samen met de klant zoeken naar de beste oplossing. Als fabrikant van metaalgaas kijken wij echt naar de materiaalkeuze. We concurreren veelal met machinebouwers die een x aantal soorten gaas hebben. Wij hebben duizend soorten en als we niet het juiste hebben, kunnen we het op maat maken.”
Tientallen maten op voorraad
Ook wat betreft maasopeningen kan het bedrijf verhoudingsgewijs veel varianties leveren. “Een fabrikant van installaties heeft dan bijvoorbeeld keuze uit 2, 2,5, 3 en 3,5 mm maasopening. Maar een specifieke klant kan iets zoeken tussen 2,5 en 3 millimeter. Wij hebben zelfs tússen die 2,5 en 3 millimeter een tiental maten standaard op voorraad.” Zoals ook andere specialisten in deze markt wil Omnimesh hiermee het verschil maken ten opzichte van de fabrikanten die zeven meer benaderen als onderdeel dat je kunt nabestellen. Hier in Lokeren spreekt men in ieder geval niet over zeven als een onderdeelnummer, maar met een absolute passie voor het product. Dat staat vast.
